Ladaki Bahin Yojana : महाराष्ट्रातील २०२४ विधानसभा निवडणुकीत महायुतीने २८८ पैकी तब्बल २३५ जागा जिंकत जोरदार विजय मिळवला. या विजयामागे एक मोठा हात होता लाडकी बहीण योजनेचा, ज्यामुळे राज्यातील महिला मतदार मोठ्या प्रमाणात महायुतीकडे आकर्षित झाल्या. निवडणुकीनंतर मुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांनी जाहीर केलं की, या योजनेचा मासिक हप्ता ₹१५०० वरून ₹२१०० केला जाईल. मात्र, या निर्णयाची प्रत्यक्ष अंमलबजावणी कधीपासून होईल, यावर सध्या सर्वांचं लक्ष केंद्रित झालं आहे.
महायुतीचा विजय आणि लाडकी बहीण योजनेचा प्रभाव | Ladaki Bahin Yojana
महायुतीच्या प्रचारात लाडकी बहीण योजना हा मुख्य मुद्दा बनला. राज्यातील महिलांसाठी दरमहा ₹१५०० देण्याच्या आश्वासनाने या योजनेची सुरुवात झाली. निवडणुकीपूर्वी दोन कोटींहून अधिक महिलांनी या योजनेचा लाभ घेतल्याने महिला मतदारांमध्ये महायुतीसाठी प्रचंड जनाधार निर्माण झाला.
निवडणूक आयोगाच्या आकडेवारीनुसार, २०१९ च्या तुलनेत २०२४ मध्ये महिलांच्या मतदानाच्या प्रमाणात लक्षणीय वाढ झाली. २०१९ मध्ये ५९.३% महिला मतदारांनी मतदान केलं होतं, तर यावर्षी हा टक्का ६५.२% पर्यंत पोहोचला. या आकडेवारीतून महिलांच्या मतांनी महायुतीला निर्णायक विजय मिळवून दिला, हे स्पष्ट होतं.
सत्तास्थापनेसाठी संघर्ष आणि योजनेचं भविष्य
महायुतीचा विजय स्पष्ट असला तरी सत्तास्थापनेसाठी तिघांमध्ये रस्सीखेच सुरू आहे. भाजपच्या जागा वाढल्याने देवेंद्र फडणवीस यांना पुन्हा मुख्यमंत्री बनण्याची शक्यता आहे. परंतु, एकनाथ शिंदे आणि अजित पवार यांच्या कार्यकर्त्यांकडूनही मुख्यमंत्री पदाची मागणी होत आहे. दिल्लीतील वरिष्ठ नेतृत्वाच्या चर्चेनंतर या पदाचा निर्णय होईल, असं सांगितलं जात आहे.
सरकार स्थापन झाल्यानंतर लाडकी बहीण योजना अंमलात आणण्यासाठी आर्थिक नियोजन करणं महत्त्वाचं ठरणार आहे. अजित पवारांनी नुकत्याच झालेल्या पत्रकार परिषदेत राज्याच्या आर्थिक शिस्तीवर भर देण्याचे संकेत दिले. राज्याच्या तिजोरीवर आधीच मोठा आर्थिक भार असल्यामुळे योजना अंमलात आणताना अटी-शर्ती लावल्या जाऊ शकतात, असा अंदाज आहे.
निवडणूकपूर्वीचा संघर्ष आणि आश्वासनांचा प्रभाव
निवडणुकीपूर्वी लाडकी बहीण योजनेवरून महायुती आणि महाविकास आघाडीमध्ये आरोप-प्रत्यारोप सुरू होते. महायुतीने ₹२१०० देण्याचं आश्वासन दिलं, तर महाविकास आघाडीनं महालक्ष्मी योजनेच्या माध्यमातून ₹३००० देण्याचा शब्द दिला. परंतु, महायुतीच्या आश्वासनाने महिलांवर प्रभाव पाडला आणि विरोधकांच्या प्रचारातील “योजना बंद होईल” हा दावा सपशेल फसला.
विशेष म्हणजे, निवडणुकीच्या काळात अटीशर्ती शिथिल करून अधिकाधिक महिलांना योजनेचा लाभ मिळवून देण्यात आला. आता निवडणुकीनंतर योजना बंद करण्याची शक्यता जवळपास नाही. मात्र, पुढील काळात या योजनेत कठोर अटी लागू होण्याची शक्यता जाणकार व्यक्त करतात.
₹२१०० कधीपासून? | ( Ladaki Bahin Yojana )
लाडकी बहीण योजनेत ₹२१०० चा हप्ता कधी सुरू होईल, हा सर्वाधिक चर्चेचा मुद्दा आहे. यावरून तज्ज्ञांचं मत आहे की, सरकार स्थापन झाल्यानंतर पुढील अर्थसंकल्पीय अधिवेशनात, म्हणजेच एप्रिल २०२४ नंतरच या योजनेचा वाढीव हप्ता लागू होऊ शकतो. यासाठी विधिमंडळात पुरवणी मागण्या मंजूर करून आर्थिक तरतूद केली जाईल.
तथापि, राज्याच्या आर्थिक स्थितीमुळे योजनेच्या निकषांमध्ये बदल होण्याची शक्यता आहे. तिजोरीवरील वाढता भार लक्षात घेता, लाभार्थ्यांची संख्या कमी करण्यासाठी कठोर निकष लागू होऊ शकतात. उदाहरणार्थ, कुटुंबाचं वार्षिक उत्पन्न, लाभार्थी महिलांचं वय किंवा इतर सामाजिक निकषांचा विचार होऊ शकतो.
महिला मतदारांचा वाढता प्रभाव
महिलांच्या वाढत्या मतदानाने सत्ताधाऱ्यांसाठी योजनांचा राजकीय महत्त्व अधिक वाढवलं आहे. स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या आगामी निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवरही महिलांना आकर्षित करण्यासाठी योजना सुरू ठेवण्याचा प्रयत्न होईल. लाभार्थी योजना थेट बंद केल्यास त्याचा परिणाम आगामी निवडणुकांवर होऊ शकतो, हे सर्व पक्ष ओळखून आहेत.
आर्थिक शिस्त आणि योजनांचं अंमलबजावणीचं आव्हान
राज्यात महसुली उत्पन्न वाढवण्यासाठी करसंकलनात सुधारणा करण्यात आली आहे. मात्र, वाढत्या कर्जबाजारीपणामुळे सरकारी योजनांसाठी निधी उपलब्ध करणं हे मोठं आव्हान आहे. महिला सक्षमीकरणासाठी योजना सुरू ठेवणं आवश्यक असलं तरीही, त्यासाठी आर्थिक काटकसर करणं टाळता येणार नाही.
निष्कर्ष
लाडकी बहीण योजना महायुतीच्या विजयाचा प्रमुख घटक ठरली. ₹२१०० च्या वाढीव हप्त्याचं आश्वासन महिलांना दिलं गेलं असलं तरी प्रत्यक्ष अंमलबजावणीसाठी एप्रिल २०२४ पर्यंत वाट पाहावी लागेल. या योजनेच्या माध्यमातून महिलांचा मतदार म्हणून वाढता प्रभाव अधोरेखित झाला आहे. तथापि, आर्थिक शिस्त आणि लाभार्थ्यांसाठी लागू होणाऱ्या अटी-शर्तींवर योजनेचं यश अवलंबून असेल.
तुमचं मत काय? लाडकी बहीण योजनेच्या ₹२१०० च्या हप्त्यासाठी तुम्ही काय अपेक्षा करता? कमेंट करून आपली प्रतिक्रिया नक्की कळवा!
आपला बळीराजा : WhatsApp Group वर सामील होऊ शकतात.
