Crop Insurance : एप्रिल आणि मे २०२४ मध्ये झालेल्या वादळी पावसाने आणि त्यानंतर झालेल्या अतिवृष्टीमुळे महाराष्ट्रातील कृष्णा-वारणा नद्यांना पूर आला. या नैसर्गिक आपत्तीमुळे जिल्ह्यातील १९,२९५ शेतकऱ्यांच्या ६,७८४ हेक्टर क्षेत्रावरील पिकांचे मोठे नुकसान झाले आहे. नुकसानभरपाई म्हणून शासनाकडून १२ कोटी ३९ लाख ९३ हजार रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे.
नुकसानभरपाईसाठी शेतकऱ्यांच्या मागण्या | Crop Insurance
जिल्ह्यात एप्रिल ते जून २०२४ या कालावधीत वादळी पाऊस आणि अतिवृष्टीमुळे ३७१ हेक्टर फळबागांसह अनेक उन्हाळी पिकांचे नुकसान झाले. संबंधित नुकसानाचे पंचनामे करून शासनाकडे अहवाल सादर करण्यात आला होता. यासाठी १ कोटी २६ लाख ६८ हजार ३०० रुपयांची मागणी करण्यात आली होती.
जुलै महिन्यात झालेल्या संततधार पावसामुळे कृष्णा आणि वारणा नद्यांना आलेल्या पुराने पलूस, मिरज, वाळवा, शिराळा तालुक्यांतील खरीप हंगामातील सोयाबीन, भात, हळद, भुईमूग अशा पिकांचे मोठे नुकसान झाले. या चार तालुक्यांतील १८,३०६ शेतकऱ्यांचे ६,४१३ हेक्टर क्षेत्र बाधित झाले. या नुकसानासाठी ११ कोटी १३ लाख २५ हजार रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे.
सप्टेंबरमधील अतिवृष्टीचा फटका | Crop Insurance
सप्टेंबर २०२४ मध्ये अतिवृष्टीमुळे खरिपातील पिकांवर परिणाम झाला. ५,१३५ शेतकऱ्यांच्या २,५३९ हेक्टरवरील पिकांचे पंचनामे पूर्ण झाले असून, त्यासाठी २ कोटी १७ लाख ६७ हजार रुपयांच्या निधीची गरज आहे. या निधीसाठी शासनाकडे प्रस्ताव सादर करण्यात आला असून, मंजुरीसाठी नवीन सरकार स्थापन होण्याची प्रतीक्षा आहे.
महिनानुसार नुकसानभरपाईचा आढावा
गेल्या चार महिन्यांत झालेल्या पिकांच्या नुकसानाची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
| महिना | बाधित क्षेत्र (हेक्टर) | शेतकरी संख्या | भरपाई (रुपयांत) |
| एप्रिल | 219.14 | 502 | ७३ लाख |
| मे | 147.82 | 441 | ५२ लाख |
| जून | 4.12 | 46 | १ कोटी ४५ लाख |
| जुलै | 6413.47 | 18306 | ११ कोटी १३ लाख |
| एकूण | 6784.55 | 19295 | १२ कोटी ३९ लाख |
नुकसानभरपाईचे महत्त्व आणि पुढील वाटचाल
शासनाकडून मंजूर झालेल्या या निधीमुळे बाधित शेतकऱ्यांना तातडीची आर्थिक मदत मिळणार आहे. मात्र, सप्टेंबरमधील नुकसानीच्या भरपाईसाठी पुढील निधी मंजूर होण्यास आणखी काही काळ लागण्याची शक्यता आहे. नवीन सरकार येताच ही प्रक्रिया वेगाने पूर्ण होईल, अशी अपेक्षा आहे.
निष्कर्ष
वादळी पाऊस, अतिवृष्टी आणि पुरामुळे जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांना मोठ्या संकटाला सामोरं जावं लागलं. शासनाने दिलेल्या आर्थिक मदतीमुळे त्यांना काही प्रमाणात दिलासा मिळाला असला तरी, अजूनही अनेक शेतकरी या मदतीची वाट पाहत आहेत. शेतकऱ्यांसाठी अशा प्रकारच्या नुकसानभरपाई योजना अधिक जलदगतीने राबवण्यासाठी ठोस उपाययोजना गरजेच्या आहेत.
तुमच्या भागातील नुकसानभरपाईबाबत तुमचं मत काय? कमेंटद्वारे आपली प्रतिक्रिया जरूर कळवा!
आपला बळीराजा : WhatsApp Group वर सामील होऊ शकतात.
